Inleiding
Sport is van groot belang voor de ontwikkeling en het welzijn van kinderen. Toch ervaren kinderen met TOS vaak obstakels bij het deelnemen aan sportactiviteiten. Niet omdat ze niet willen, maar omdat ze de uitleg van trainers niet goed begrijpen of moeite hebben met communicatie en motoriek. Dit kan leiden tot frustratie, onzekerheid en uitsluiting.
Binnen Deelkracht project Levensloop is een RISE-module ontwikkeld om trainers, coaches en sportbegeleiders praktische handvatten te geven om hun begeleiding en communicatie af te stemmen op sporters met TOS. De module duurt ongeveer 30 tot 45 minuten, is laagdrempelig en flexibel in gebruik. Ze behandelt onderwerpen zoals het gedrag van kinderen met TOS tijdens het sporten, het samenwerken met ouders, en biedt tips voor het geven van training.
De kracht van deze module zit in het handelingsgerichte karakter: het gaat erom dat trainers weten wat ze kunnen doen. De module draagt zo bij aan een inclusieve sportomgeving waarin álle kinderen zich veilig en gezien voelen.
Inhoud
In deze sessie presenteren we de RISE-module: een digitale leeromgeving van ongeveer 30–45 minuten die trainers, coaches en sportbegeleiders ondersteunt in het begeleiden van kinderen en jongeren met een taalontwikkelingsstoornis (TOS). We nemen de deelnemers kort mee in de opbouw van de module en laten zien welke thema’s aan bod komen, zoals: het gedrag van kinderen met TOS tijdens sport, communicatie aanpassen als trainer, en samenwerken met ouders.
Daarnaast gaan we praktisch aan de slag. Deelnemers ervaren zelf een werkvorm uit de module, zodat ze direct voelen wat het effect is van heldere communicatie. Ook delen we ervaringen van sportcoaches die de module al gebruikten, en wat dat in de praktijk opleverde.
Toepasbaarheid
Na deze sessie weten deelnemers wat de RISE-module inhoudt en hoe deze ingezet kan worden om sportcoaches en begeleiders te ondersteunen in de omgang met kinderen met TOS. De deelnemers kunnen de module gericht aanbevelen aan ouders, sportverenigingen of andere betrokkenen in het netwerk van het kind.
De lezing geeft inzicht in de thema’s die in de module aan bod komen en laat zien op welke manier deze bijdraagt aan een inclusievere sportomgeving. Dit maakt het makkelijker voor deelnemers om hierover het gesprek aan te gaan met sportclubs of ouders, en om de juiste informatie door te geven.
De inhoud sluit aan bij de praktijk van zorg- en onderwijsprofessionals die werken met kinderen met TOS, en biedt een concrete, direct bruikbare aanbeveling voor betere afstemming tussen zorg, school en sport.
Doelgroep
Deze sessie is bedoeld voor professionals die werken met kinderen en jongeren met een TOS, zoals ambulant begeleiders (cluster 2), logopedisten, intern begeleiders, zorgcoördinatoren, gedragsdeskundigen, en andere zorg- en onderwijsondersteuners. Daarnaast is de lezing ook geschikt voor ouders/verzorgers van kinderen met TOS of familieleden.
De inhoud is laagdrempelig en praktisch van aard, en vereist geen specifieke voorkennis van TOS of sport. De lezing is geschikt voor zowel nieuwkomers in de sector als voor ervaren professionals die hun kennis willen verbreden. De focus ligt op het begrijpen van de RISE-module en het kunnen aanbevelen ervan aan ouders, sportclubs of andere betrokkenen, zodat zij de communicatie en begeleiding van kinderen met TOS kunnen verbeteren in sportcontexten.
Verbinding met thema
De RISE-module over sport en TOS sluit direct aan bij het congres thema “In de Ban van Tijd”, doordat het de druk en snelheid waarmee we vaak handelen in de sportcontext en de zorg voor kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) onder de loep neemt. In de sportwereld is er vaak weinig tijd om kinderen de juiste begeleiding te bieden, vooral wanneer ze moeite hebben met taal en communicatie. De RISE-module moedigt trainers aan om juist tijd te nemen voor duidelijke communicatie en het afstemmen van hun begeleiding op de behoeften van kinderen met TOS.
Een ander parallel punt is het idee van vertragen. In plaats van alles snel te willen oplossen, moedigt de RISE-module trainers aan om de tijd te nemen voor een dieper begrip van de kinderen die ze begeleiden. Dit is vergelijkbaar met het thema van het congres, dat reflectie en rust benadrukt als manieren om betere resultaten te behalen. Het vraagt om vertraging in de zin van zorgvuldige aandacht voor de communicatiebehoeften van kinderen met TOS, wat hen in staat stelt om beter te presteren en zich meer betrokken te voelen tijdens sportactiviteiten.
De RISE-module is ook een voorbeeld van hoe technologie (in dit geval e-learning) ons kan helpen om tijd efficiënter te benutten, zonder dat we de waarde van persoonlijke begeleiding verliezen.
Klik hier voor de link naar de nieuwe online lesmodule Sport & TOS.
Sprekers
Lidy Smit
Ik ben senior onderzoeker bij de Kentalis Academie, waar ik mijn wetenschappelijke en praktijkervaring in psychologie en pedagogiek inzet om het sociaal-emotioneel functioneren van individuen met TOS te onderzoeken. Dit doe ik binnen Deelkracht-projecten zoals Levensloop, TOSkoploper en ParTOS, evenals in onderwijsprojecten bij Kentalis.