Site Logo Congres Partners in Verstaan 2027

30 – Identificatie van TOS bij tieners voor wie Nederlands een nieuwe taal is

Inleiding
Nieuwkomers in de tienerleeftijd gaan naar een internationale schakelklas (ISK), waar ze intensief ondersteund worden bij het leren van het Nederlands als tweede taal (NT2). Er is grote variatie in de mate waarin deze tieners zich het Nederlands eigen maken. Waar de meeste leerlingen aanzienlijk vooruitgaan, blijft een kleine groep achter. Het inschatten van het leerpotentieel van een ISK-leerling blijkt echter moeilijk, en voor nieuwkomers die na hun 12e naar Nederland komen, is er geen protocol en effectief begeleidingsaanbod voor TOS. Hoe kunnen we ernstige taalproblemen bij deze tieners toch vroeg herkennen en ondersteunen?

Inhoud
In deze parallelsessie presenteren we de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, uitgevoerd in samenwerking met Vitus Zuid. We gaan in op de verschillen tussen vertraagde versus verstoorde NT2-ontwikkeling bij tieners. Ook presenteren we een eerste versie van ons screeningsprotocol voor TOS bij nieuwkomers in de tienerleeftijd, inclusief onze pilot voor een intensieve interventie gemaakt door ambulant begeleiders.

Toepasbaarheid
In de sessie doe je nieuwe kennis op over het signaleren van TOS bij NT2-leerlingen in de tienerleeftijd. We hopen dat de inhoud inspireert en aanzet tot nadenken over de adolescente doelgroep: wanneer is iets NT2 en wanneer (mogelijk) TOS, en hoe onderbouw je dit?

Doelgroep
De sessie is relevant voor professionals die werken met of affiniteit hebben met meertalige tieners (12+) met en zonder TOS, vooral nieuwkomers. Voorkennis of ervaring is niet vereist.

Verbinding met thema
De laatste jaren worden gekenmerkt door een toenemende stroom van migranten naar Nederland. De jongeren onder hen moeten binnen twee jaar de Nederlandse taal leren beheersen om mee te kunnen doen in Nederlands onderwijs. Maar is dat realistisch? Hoe lang moeten we wachten voordat we stagnatie in de NT2-ontwikkeling constateren, en wat voor hulp bieden we dan? Deze vragen staan centraal in onze minilezing en raken direct aan het thema “In de Ban van Tijd”.

Sprekers

Lisa Verbeek

Lisa Verbeek studeerde Nederlands en taalwetenschap, en schreef haar proefschrift over meertaligheid en taalontwikkelingsstoornissen (TOS) bij peuters en kleuters. Ze werkt als postdoctoraal onderzoeker bij de afdeling Pedagogische Wetenschappen van de Radboud Universiteit en als klinisch linguïst bij Kentalis.